Recensies Literaire romans

Meisje-van-Yde 2

HET VEEN – Ton Zevenhoven

Terug naar de ijzertijd.

Onlangs las ik het boek Het veen van Ton Zevenhoven​. In 1994, na bijna 100 jaar, werd het veenlijk, wat in 1897 gevonden werd, gereconstrueerd en haalde alle kranten. Ze kreeg de naam het meisje van Yde. Ton Zevenhoven neemt ons mee terug naar vroegere tijden.

Het boek speelt zich af aan het einde van de ijzertijd en is gebaseerd op het meisje van Yde, het veenlijk wat op 12 mei 1897 werd gevonden. Uit onderzoek blijkt dat zij waarschijnlijk leefde ergens tussen 54 v.Chr. en 128 n.Chr.

Heden: Twee mannen , Willem en Hendrik, raken van de weg door hun op hol geslagen paard en hun kar beland deels in een ondiepe veen-poel. Terwijl ze dreggen naar hun spullen die daarbij van de kar afvielen , vinden ze niet alleen hun gereedschap terug, maar ook iets wat op een lederen zak lijkt. Ze draaien de zak om en deinzen verschrikt achteruit.

De ijzertijd: Lidewei is nog een jong meisje als ze verkracht wordt door Kai, de zoon van het dorpshoofd. Dat blijft niet zonder gevolgen, ze raakt zwanger van een dochter. Eigenlijk zouden ze nu moeten trouwen volgens de eeuwen oude gebruiken, maar Kai ontkent stellig dat hij de dader is, dus Lidewei staat er alleen voor. Ongehuwd moeder zijn is een schande. Maar dan offert haar beste vriend Sibbe zich op, hij zegt met haar te trouwen en de vader van haar kind te willen zijn. Dochter Aisje wordt echter gehandicapt geboren en er volgen moeilijke jaren. Aisje praat niet en telkens als Aisje ergens rondloopt, lijken er vreemde dingen te gebeuren. De dorpsbewoners beginnen te geloven dat Aisje daar iets mee te maken heeft. Kai ziet zijn kans schoon om wraak te nemen en wakkert de praatjes die rondgaan nog eens aan en vertelt aan iedereen dat Aisje wel een heks moet zijn. Langzaam maar zeker gaat de hele dorpsbevolking daar in mee….

Het veen geeft een goed beeld van het leven in de ijzertijd. Een stukje geschiedenis, tijdens een spannend verhaal. Ik vond wel dat het te weinig over de hoofdpersoon Lidewei ging, haar levensverhaal werd te weinig uitgediept.  Aan het begin en het einde van het boek een paar keer, maar daartussen eigenlijk meer een lange uiteenzetting over het leven in de ijzertijd, over het jagen en de strijd tussen stammen over hun grondgebied. Dat stuk had korter gekund en het werkelijke verhaal van Lidewei waar het om draaide wat langer. Wie een beetje opgelet heeft vroeger bij geschiedenis, weet ook dat als je als heks beschuldigd werd, je dan om het leven werd gebracht. Daardoor kon je eigenlijk al vanaf het moment dat Aisje geboren werd en als vreemde werd beschouwd, min of meer weten hoe het boek zou aflopen, een niet zo heel sterk plot dus. Daarnaast kwam ik wat te moderne zinnen tegen die zeker in die tijd niet gezegd zouden zijn, dus eigenlijk als beschrijving van bepaalde situaties misstaan. Neemt niet weg dat het evenwel een goed verhaal is, als je interesse ligt bij geschiedenis.

Ton Zevenhoven (1958) schreef met Het veen zijn eerste roman. Inmiddels verschenen er meerdere boeken van zijn hand. Hij schrijft verhalen gevuld met historische en wetenschappelijke feiten en met wat fictie erdoor.

Het veen – Ton Zevenhoven – Lecturium Uitgeverij

Aanvullende Bron : https://nl.wikipedia.org/wiki/Meisje_van_Yde

 

De meisjeskleedkamer

DE MEISJESKLEEDKAMER – Karen Connelly

Eliza is een hardwerkenden vrouw met een florerende bloemenzaak en gelukkig getrouwd met Andrew, een hoogleraar in de wiskunde. Samen hebben ze 2 kinderen. Alles lijkt perfect. Maar dan ontmoet Eliza tijdens haar wekelijkse zwemochtend in een van de kleedkamers Shar. Eliza noemt haar “De Amazone”, alles aan haar lichaam is werkelijk perfect, vindt ze. Langzaam laat Eliza Shar in haar leven toe, maar of dat zo’n goed idee is?

Eliza beseft, dat ondanks haar gelukkige huwelijk, ze wel degelijk iets mist. De intimiteit tussen haar en Andrew is ver te zoeken. Maar dan ontmoet ze aantrekkelijke Shar, de in haar ogen perfecte vrouw. In eerste instantie is Eliza wat terughoudend en bespied haar alleen tijdens het douchen, maar wanneer Shar terug avances begint te maken naar Eliza, geeft ze zich toch helemaal over. Voor ze het weet hebben ze iets meer dan alleen vriendschap. Voor Eliza lijkt er een hele wereld open te gaan en ook roept het herinneringen aan vroeger op, toen ze tijdelijk op het Griekse eiland Lesbos woonde en werkte, waar ze een relatie had met de mooie Thalia. Shar echter, is een vrouw die zichzelf regelmatig als gezelschapsdame uitgeeft en ziet Eliza in eerste instantie als een gewone vrouw die op zoek is naar zichzelf. Maar langzamerhand krijgt ook Shar oprechte gevoelens voor Eliza en geeft ook zij steeds meer van haar eigen verleden bloot. Eliza geniet met volle teugen en wringt zich in steeds meer bochten om bij Shar te kunnen zijn. Toch brengt het Eliza steeds meer aan het twijfelen want ze wil Andrew ook niet in de steek laten. Hoe lang kan ze van twee walletjes blijven eten?

Afwisselend bevind je je tijdens het lezen in het hoofd van Eliza of Shar waardoor je ook wel ging nadenken over je eigen identiteit. Meestal word een overspelige rol bij de man neergelegd, dat dit in dit boek een vrouw betrof, vond ik een welkome afleiding. Ik vond wel dat er wat meer diepgang in de diverse thema’s had mogen zitten. De erotiek voer veelal de boventoon.

De meisjeskleedkamer is boek waarin alles bespreekbaar is, onderwerpen als Politiek,  Moslim extremisme, anders geaard zijn, trouw-ontrouw komen aan bod. Dat alles zonder dat er enige vorm van taboe op rust.

Karen Connelly ( geboren Calgary Canada ) heeft in diverse landen gewoond over de hele wereld, maar ging uiteindelijk terug naar haar roods en woont tegenwoordig weer in Canada, in Toronto. Ze schreef in 1990 haar eerste boek, The small words in my body, daarna volgden er nog vele. Haar  laatste tot nu toe geschreven boek The changeroom werd in 2017 vertaald als De meisjeskleedkamer.

 

Harnas van Hansaplast Charlotte Mutsaers

HARNAS VAN HANSAPLAST – Charlotte Mutsaers

Bij het zien van de titel Harnas van Hansaplast kwamen direct mijn jeugdherinneringen weer boven en legde ik gelijk het verband met Hansaplast, het bekende pleistermerk. Als kind werd menig leed gestelpt met Hansaplast , waarna je weer een stuk vrolijker je weg vervolgde.  De titel van het boek zegt even zoveel. Wanneer je het boek leest, komen er bij de hoofdpersoon allerlei herinneringen naar boven. Verborgen leed van vroeger , onbegrip en begrip en uiteindelijk berusting. Het heden verweven met het verleden. Letterlijk en figuurlijk wordt geprobeerd om met Hansaplast het leed te stelpen.

Harnas van Hansaplast is een boek over de auteur zelf, een zoektocht naar haar broer Barend, maar ook een zoektocht naar zichzelf. Een familiegeschiedenis, maar tegelijkertijd een hartverscheurende autobiografische roman.

Flaptekst:  ‘Vlak voor oudjaar 2001 werd mijn broer Barend dood op zijn bed gevonden in een gloednieuw pyjamajasje zonder broek. Geen gewone dood; hij was pas eenenvijftig en slechts omringd door grote stapels porno. Kort daarvoor had ik een krantenbericht gelezen over een man die dood was aangetroffen onder aan een Spaanse rots, met blote pik en een kip zieltogend aan zijn voeten. Ook zoiets.’

De enige broer van Charlotte Mutsaers was een kluizenaar, te slim en onaangepast voor deze wereld. Bij het leegruimen van zijn huis – waar ze samen opgroeiden –  treft Charlotte een weergaloze puinhoop aan. En uiteindelijk een mannetje van Hansaplast, met daaronder de tekst IK.

Het boek is ingedeeld in kamers, iedere kamer verschaft ons een deel van het leven van het gezin. Een gezin waarin weinig geborgenheid was, en vader en moeder regelmatig te kort schoten. Een gezin waar Barend de jongste was, maar zich altijd het ondergeschoven kind voelde, waardoor hij langzaam in een isolement raakte en niemand die het zag tot dat het te laat was. Hij wees alle hulp af, de kloof tussen C. en A. en hem werd groter en het schuldgevoel van de zussen steeds meer. Het enige contact wat er was, bestond uit een gesprek wat A. iedere zondag met Barend aan de telefoon had, tot die ene zondag waarop haar telefoontje niet beantwoord werd….

Een paar dagen voor Oud en Nieuw krijgen C. en haar zus A. te horen dat hun enige broer Barend overleden is, geheel alleen zonder dierbaren om zich heen. Veel te jong, slechts 51 jaar. Zijn dood is enigszins omgeven met mysteries. C. en Barend zagen elkaar nooit, wegens een niet-zelf verkozen leven van Barend als kluizenaar. Na zijn dood ruimen C. en haar zus het ouderlijk huis in langs de Oude Gracht in Utrecht leeg waar Barend altijd is blijven wonen. Iedere kamer in het appartement is een enorme puinhoop, maar juist via die puinhoop komen ze langzaam te weten wie Barend nu eigenlijk echt was en hoe zijn leven in elkaar stak. Geen gemakkelijk leven, zoveel als zeker was. Maar ook komen herinneringen boven drijven over C. haar eigen leven. Aan het einde lijkt de boodschap duidelijk als C. een poppetje vind van Hansaplast met daaronder het woord “IK”.

Hoewel het een boek over een deel van Charlottes eigen leven is, leest het toch alsof het over een ander gaat , het is hier en daar met afstand geschreven.

Er staan veel Latijnse citaten en gedichtregels in van schrijvers en ook regelmatig verwijzingen naar kunstenaars. Dat maakt het boek wel een echte literaire roman.

Charlotte Mutsaers (1942) begon op haar veertigste jaar met schrijven. Inmiddels 75 jaar oud, heeft ze al een behoorlijke staat van dienst achter de rug als kunstenaar en auteur en ook won ze de P.C Hooftprijs. In 2001 overleed Barend, de enige broer van Charlotte Mutsaers, onverwachts. Ruim 15 jaar later schreef ze haar verhaal op in het boek Harnas van Hansaplast.

(gelezen voor Boekhandel De Mandarijn in Gorinchem, uitgeverij Das Mag.)

 

Advertenties